گرد آورنده: سید رضا حسینی        منبع:www.google.com  موضوعات:سیل..واکنش آب با محیط..بیابان زدایی

 

 

 

 

سیل ؛ آب خطر آفرین

سیل یک پدیده طبیعی است و در هنگام بروز به مانند هر بلای طبیعی دیگر دارای آثار تخریبی غیر قابل اجتناب است. بر اساس جغرافیای طبیعی کشورمان و میزان حادثه خیزی برخی مناطق آن ، در بعضی موارد اثرات سوء ناشی از وقوع سیل کمتر از زلزله نبوده و عدم پیشگیری از وقوع آن می تواند خسارات جانی و مالی جبران ناپذیری را بر جای گذارد.

به طور کلی سیل در هنگام باران شدید یا برف در یک منطقه جغرافیایی خاص که باعث تغییر بستر رودخانه ها و تخریب سدها و آب بندها می شود به وجود می آید که بنابر اعلام ستاد حوادث و سوانح غیر مترقبه کشور از ابتدای سال 85 تا امروز نزدیک به 42 مورد وقوع سیل در مناطق مختلف کشور ثبت شده که علاوه بر خسارات جانی، خسارات بسیار سنگینی را بر بخش کشاورزی و منابع ملی وارد آورده است.

ایران به لحاظ برخورداری از موقعیت کوهپایه ای و آب و هوای خشک و نیمه خشک، اگرچه در مقایسه با دیگر کشورها مقدار بارش در آن کم بوده و طی سال های نرمال میزان بارشی حدود 250 میلی متر دارد اما بارش ها در برخی نقاط کشور با شدت و دبی سریع صورت گرفته و با در نظر گرفتن خشکی طبیعت، پس از یک بارش بلافاصله روان آب ها ایجاد شده و در صورت شدت بارش باعث می شود سیلاب ها پدید آمده و خسارات هنگفتی به منابع کشاورزی و مالی مردم آسیب برسد.

بنابراین گزارش ، برنامه ریزی برای پیشگیری و مقابله با وقوع سیل در کشور، از برنامه سوم توسعه شروع و تا کنون استمرار یافته و با اجرای آن با شدت بیشتری تحقق یافته است به طوری که تعیین حریم و بستر برای رودخانه ها و جلوگیری از ساخت و ساز در آنها ، ایمن سازی ساختمان ها در مقابل سوانح و حوادث و جلوگیری از تجاوز به حریم و بستر رودخانه ها برای تسهیل در عبور سیلاب ها از مهم ترین مواردی است که تا کنون از سوی دولت ها دنبال شده است.

بر اساس آمار موجود هم اکنون 365 مرکز پر جمعیت در حریم یا بستر رودخانه ها احداث شده است به همین لحاظ گسترش ساخت و ساز در این مناطق روزانه افزایش چشمگیری داشته طوریکه در مناطق شمالی کشورمان مثل استان گلستان در این چند سال اخیر به دلیل تخریب گسترده جنگل ها و افزایش ساخت و ساز، خطر بروز سیل در هر سال افزایش زیادی پیدا کرده است.

حال باید توجه داشت کسانی که در مناطق در معرض خطر سیل زندگی می کنند باید مواردی را که برای پیشگیری و مقابله با خطرات ناشی از وقوع سیل رعایت کرده و همواره باید مراقب دگرگونی های جوی و توجه به پیش بینی های سازمان هواشناسی کشور باشند.

به این ترتیب توصیه می شود ساکنان مناطق سیل خیز ، قبل از وقوع سیل همواره تعداد زیادی آجر و گونی و به مقدار کافی شن و ماسه در خانه داشته باشند. همچنین اسناد و کاغذها و اسکناس های خود را در کیسه های پلاستیکی و در مکانی امن نگهداری کرده و چنانچه ورودی های منازل یا پنجره ها در این مناطق در معرض خطر ورود آب است لبه های آنها را با کیسه های شن و ماسه بپوشانند.

همچنین ساکنان این مناطق باید از آجرهایی که از قبل جمع آوری شده برای بالا بردن سطح اثاث منزل استفاده کرده و به عبارت ساده تر به وسیله آجر ارتفاع درست کنند و اشیای گرانقیمت را به طبقات بالاتر و یا سطوح مرتفع انتقال دهند.

بر اساس تجربیات کسب شده بهتر است در هنگام شروع سیل تمام افراد در منزل خود بمانند و بیرون نروند چون خطر بیرون رفتن بیشتر از ماندن در منزل است. البته این در صورتی است که افراد نسبت به استحکام ساختمانی که در آن زندگی می کنند یقین حاصل کرده باشند.

علاوه بر این توصیه می شود قبل از وقوع سیل به اندازه کافی غذا، آب و لوازم ضروری بهداشتی در منازل خود نگهداری کرده و برای گذران زندگی از طبقات بالای ساختمان ها استفاده کنند.

همچنین در صورتی که ساکنان مناطق سیل خیز ، وقوع سیل را پیش بینی نکرده یا سرعت بالا آمدن آب به قدری است که فرصت جمع آوری و حمل اشیاء گران بهاء را ندارند باید این اشیا را به سطوح فوقانی مثل طاقچه ها انتقال دهند. علاوه بر این، در صورتی که سیل و طوفان بسیار شدید وجود داشت یا احتمال تخریب سقف می رفت، از رفتن به قسمت های میانی پشت بام و نیز پشت بام های شیب دار خوددداری شود.

ذکر این نکته را نباید از خاطر برد که سیل می تواند زیر سازی ساختمان ها را ضعیف کرده و ساختمان های تضعیف شده را بسیار زود ویران کند به همین دلیل همواره تاکید می شود ساکنان این مناطق از استحکام منزل خود یقین داشته باشند.

بر اساس این گزارش ، همواره تاکید می شود تمامی افراد ساکن در مناطق مذکور ، در هنگام ورود آب به خانه ، به سطح آب در محیط اطراف خود توجه داشته باشند تا بتوانند تخمینی از بالا آمدن سطح آب و میزان پیشرفت سیل داشته باشند.

نکته دیگر اینکه تا زمانی که از سلامت منابع آب یا آب لوله کشی اطمینان حاصل نکرده اند از آب ذخیره شده استفاده نکنند. ضمن اینکه اگر می خواهند به طور موقت از منزل خارج شوند به میزان کافی آب و مواد خوراکی و وسایل ضروری و در کنار آن پوشاک و البسه کافی همراه خود ببرند چرا که هر لحظه امکان دارد در هنگام بروز سیل تا چند روز مجبور به بیرون ماندن از خانه و زندگی در محیط باز باشند.

بنابراین گزارش ، افرادی که در هنگام بروز سیل بیرون از منزل هستند باید هنگام عبور از میان آب، بسیار مراقب باشند چرا که حتی ارتفاع 15 سانتی متری آب با جریان شدید کافی است تعادل انسان را بر هم زند. بنابراین می توان در صورت امکان، از یک تکه چوب جهت تخمین مسیر پیرامون خود و سطح زیر آب استفاده کرد.

همچنین همواره تاکید می شود از تردد در نزدیک سدها و آب بندها باید جدا خودداری شود. ضمن اینکه باید تماس خود را با آب باقیمانده از سیل به حداقل رساند زیرا احتمال آلودگی شدید آب های روان ناشی از سیل زیاد است و سهل انگاری در این زمینه می تواند عواقب بسیار بدی را به دنبال داشته باشند.

بنابراین ، برای بهره گیری از یک نیروی خود امدادی در میان خانواده و کاهش خطرات ناشی از وقوع سیل در مناطق مختلف کشور باید در هنگام وقوع این گونه حوادث رعایت نکات فوق مد نظر قرار گیرد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

واکنش آب به محیط پیرامون

 

  آب پیام بسیار مهمی برای ما دارد. آب به ما می گوید که نگاهی عمیق تر به خودمان داشته باشیم. وقتی در آینه آب به خودمان نگاه می کنیم به مفاهیم شفافیت و زلالیت آب به خوبی پی می بریم. ما می دانیم که زندگی انسان مستقیماً به کیفیت و چگونگی آب وابسته است که هم در درون ما و هم در پیرامون ماست.

عکسها و مطالب این مقاله نتایج کار آقای "ماسارو ایموتو" محقق خلاق ژاپنی است. آقای ایموتو کتاب ارزنده ای را باعنوان "پیامی از آب" برگرفته از یافته های تحقیقی خود منتشر ساخته است که اگر شما هرگونه شکی در افکار خود دارید مطالب و عکس هایی که از این کتاب در اینجا آورده شده اندیشه شما را تحت تأثیر قرار می دهد و بطور عمیقی باورهای شما را دگرگون می سازد.

 در کارهای آقای ایموتو ما شاهد تأثیر انرژی و نواسانات طبیعت و انسان، افکار، الفاظ، عقاید و موسیقی بر ساختار مولکولی آب هستیم. همان آبی که 70 درصد بدن انسان بالغ را تشکیل می دهد و به همان اندازه سیاره ما را تحت پوشش دارد.

بدن بسیار شبیه اسفنج است و متشکل از تریلیونها خفره بنام سلول که حاوی مایع می باشد. چگونگی زندگی ما مستقیماً به چگونگی آب ما وابسته است.

   آب جسمی بسیار نرم و انعطاف پذیر است و بطور فیزیکی براحتی شکل اشیا پیرامون را بخود می گیرد. اما تنها ظاهر فیزیکی آن تغییر نمی کند بلکه ظاهر مولکولی آن نیز تغییر می کند. انرژی یا نواسانات محیط شکل مولکولی آب را تغییر می دهد. به این معنی که آب نه تنها قادر است بطور عینی محیط را بازتاب کند بلکه بطور مولکولی نیز محیط را بازتاب می کند.

   آقای ایموتو این تغییرات مولکولی را توسط تکنیک های عکسبرداری به تصویر کشیده است. او قطره های آب را منجمد می کرد و سپس زیر میکروسکوپ در زمینه تاریک با امکانات ویژه عکس برداری ،مورد بررسی قرار می داد. کار او به طور واضح تنوع ساختار مولکولی آب و تأثیر محیط بر ساختار آب را نشان می دهد.

   برف چند میلیون سال است که بر زمین می ریزد. هر دانه برف شکل منحصر بفرد خود را دارد. با منجمد کردن آب و عکس برداری از ساختار آن همانگونه که آقای ایموتو انجام داد، شما اطلاعات شگفت انگیزی درباره آب درک می کنید.

   آقای ایموتو تفاوت های سحرآمیزی در ساختار بلورین آب از عوامل و شرایط مختلف محیط پیرامون را کشف کرده است. آب جاری از چشمه کوهها و فصل بهار شکل هندسی زیبایی در نمونه های بلورین خود نشان داده اند.

 
   آب آلوده و مسموم ناشی از مناطق صنعتی و مسکونی، آب راکد از آب لوله ها و آب سدهای مخزنی قطعاً ساختار بلورین آنها لوغیرطبیعی خواهد بود. 


 با رواج موسیقی درمانی در این اواخر، آقای ایموتو تصمیم گرفت تأثیر موسیقی را بر ساختار آب ببیند. او آب مقطر شده را بین دو بلندگو برای چند ساعت قرار داد و سپس از شکل بلوری آن بعد از منجمد شدن عکس برداری کرد. 

   بعد از دیدن واکنش آب نسبت به شرایط محیطی، آلودگی و موسیقی، آقای ایموتو و همکاران وی تصمیم گرفتند که ببینند چطور افکار و الفاظ در شکل گیری بلورهای آب مقطر تأثیر دارد. این کار توسط الفاظ نوشته شده بصورت تایپ ماشینی بر روی کاغذ و چسباندن آن بر شیشه بطری ها انجام شد و با همین روش اسم شخص های مرده را نیز آزمایش نمودند. سپس آبها را منجمد ساخته و عکس گرفته شد. 

   این عکسها واکنش های شگف انگیز آب را به افکار و احساسات ما نشان می دهد. کاملاً مشخص است که آب براحتی نوسانات و انرژی پیرامون خود را خواه مسموم و آلوده شده یا طبیعی چه درون خودمان و چه در پیرامون ما در دیگران و محیط درک می کند.

   کار فوق العاده ماسارو ایموتو نمایش ترس آوری است و ابزاری قوی که می تواند برای همیشه ادراکمان را نسبت به خودمان و جهانی که در آن زندگی می کنیم تغییر دهد. ما اکنون دلیل محکمی داریم که ما می توانیم قطعاً خوب باشیم و خودمان و زمین مان را با افکار انتخابی خود و انتخاب راه های عمل به آنها را تغییر دهیم.

روزجهانی بیابان زدایی

۲۷ژوئن به عنوان روز جهانی بیابان زدایی در سراسر جهان نام گذاری شده است و این روز در کشورهای مختلف گرامی داشته می شود.

پيشروي بيابانها، فروسائي زمين در نواحي خشك، نيمه خشك و مناطق نيمه مرطوب  را دربرمي گيرد و عوامل دخيل در پيدايش آن در وهله اول فعاليتهاي انساني و تغييرات آب و هوا مي باشد. شايان ذكر است كه پيشروي بيابانها به مفهوم توسعه بيابانهاي از پيش موجود نيست. اين فرآيند در حقيقت به اين دليل رخ مي دهد كه اكوسيستمهاي نواحي خشك كه بيش از يك سوم كره زمين را در بر مي گيرند شديداً  در معرض استفاده بيش از حد و عدم بهره برداري صحيح از زمين قرار دارند. فقر، عدم ثبات سياسي، جنگل زدايي و تخريب جنگلها، چراي بيش از حد دامها و روشهاي نامناسب و نادرست آبياري همگي مي تواند به كاهش ميزان حاصلخيزي زمين بيانجامد. پيشروي و توسعه بيابانها  زندگي بيش از 250 ميليون نفر را در سراسر جهان مستقيماً تحت تاثير قرار  داده و در عين حال زندگي قريب يك ميليون نفر را در بيش از صد كشور به مخاطره مي اندازد، مردمي كه اكثراً در فقيرترين، محرومترين و ضعيفترين كشورها به لحاظ مسائل سياسي به سر مي برند.

 

·        راه حل بد يع و مبتكرانه

بيابانزدايي به منظور تضمين حاصلخيزي دراز مدت در مناطق مسكوني نواحي مربوطه، ضروري است. متاسفانه  تلاشهايي كه در همين  راستا در گذشته صورت پذيرفته همگي به شكست انجاميده و معضل فروسائي زمين در سراسر نقاط دنيا رو به وخامت گذارده است. به دنبال نياز به يافتن راهكاري تازه و نو، دولتهاي 170 كشور جهان، در ماه مارس سال 2002 ميلادي به كنوانسيون  بيابانزدايي سازمان ملل متحد پيوسته اند.

هدف از انعقاد اين كنوانسيون ارتقاء اقدامات موثر از طريق  برنامه هاي محلي مبتكرانه و نيز همكاريهاي حمايتي بين المللي است. به موجب اين كنوانسيون  هرگونه تلاش در جهت محافظت از زمينهاي مناطق خشك در دراز مدت انجام خواهد گرفت  چرا كه عوامل دخيل در پيدايش اين فرآيند، متعدد و در عين حال بسيار پيچيده مي باشد و پهنه گسترده اي را در بر مي گيرد كه مسائلي  نظير  الگوهاي تجارت جهاني و روشهاي ناپايدار مديريت اراضي را در خود جاي داده است. در اين راستا تغييراتي بس شگرف و به معناي واقعي كلمه چه در سطح محلي و چه در سطح بين المللي مي بايست صورت پذيرد.

 

·         برنامه هاي ملّي

كشورهايي كه كمابيش با مساله پيشروي بيابانها دست به گريبانند، در حال اجراي كنوانسيون  از طريق توسعه  و اجراي برنامه هايي در مقياسات ملي، بين منطقه اي و منطقه اي مي باشند. معيارهايي در خصوص تدارك و آماده سازي اين برنامه ها در پيوست شماره پنج كنوانسيون پيرامون اجراي برنامه هاي منطقه اي به تفصيل ذكر  گرديده است و  آفريقا (كه به دليل شديدتر بودن پيشروي بيابانها در درجه اول اهميت قرار دارد)، آسيا، آمريكاي لاتين و حوزه درياي كارائيب، شمال درياي مديترانه و قسمتهاي مركزي و شرقي اروپا را در برمي گيرد. براساس تجارب  پيشين، ضرورت وجود حكومت مردم سالار و دموكراتيك در كنوانسيون مطرح شده است. اين خود به مفهوم شركت اقشار مردم در فعاليتهاي مربوطه و ايجاد محيطي خود جوش در زمينه مشاركتهاي مردمي مي باشد بدين صورت كه بوميان هر كدام از نواحي فوق الذكر اين امكان را بيابند تا در محافظت زمين از فروسايي سهيم شوند. البته شايان ذكر است كه به موجب  برنامه هايي از اين دست مسئوليت از حكومتها سلب نمي گردد. برخي از تغييرات نظير سيستمهاي اجاره زمين، تقويت زنان، كشاورزان، چوپانها تنها از عهده  دولتها ساخته است. در ضمن دولتها مي بايست به موسسات غير انتفاعي اجازه دهند در زمينه تدارك و آمادگي  برنامه هاي  اجرايي  نقشي مهم را ايفا نمايند.

برخلاف تمامي تلاشهاي گذشته، برنامه هاي اجرايي مي بايست با ساير خط مشي هاي ملي در راستاي توسعه پايدار هماهنگ و يكپارچه و با هرگونه تغييرات و شرايط محيطي ساز گار باشد.

 

·         توافقنامه هاي شراكتي

برنامه هاي اجرايي كنوانسيون با شور و مشورت در بين كشورهايي كه به نوعي متاثر از  مساله  پيشروي بيابانها هستند،افراد خيّر و سازمانهاي بين دولتي و غير دولتي صورت مي گيرد.اين روند باعث ارتقاء ميزان هماهنگي و نيز توسعه شبكه اي از حمايتها و ياريها در جايي مي شود كه بيشترين تاثير را خواهد گذارد. از ديگر مزاياي چنين برنامه هايي بوجود آمدن توافقنامه هاي شراكتي خواهد بود كه در آنها چه، ميزان مشاركت  كشورهاي متاثر، چه ميزان مشاركت  كشور هاي امداد رسان و نيز مشاركت سازمانهاي بين المللي لحاظ خواهد شد.

انتظار آن مي رود كه كشورهاي توسعه  يافته، سرمايه گذاري بنيادي براي برنامه هاي اجرايي را تقويت نموده ميزان دسترسي به فناوريهاي مناسب، دانش، و مهارتها را ارتقاء بخشند. نياز به هماهنگي در بين موسسات و افراد امداد رسان و مؤّسّسات و افراد نيازمند بسيار مورد تاكيد قرار گرفته است زيرا فعاليتهاي گوناگون در هر برنامه نيازمند تكميل و گسترش دو جانبه است.

 

·         توسعه پايدار

كنوانسيون فصل جديدي را در بيابانزدايي و ستيز با آن مي گشايد اما اين تازه ابتداي راه است. كشورها به طور اخص در حال تجديد نظر و بررسي برنامه هاي اجرايي هستند. مضاف بر آن توجه دولتها به مسائلي نظير رشد و افزايش آگاهي، افزايش ميزان تحصيلات و برنامه هاي آموزشي در كشورهاي در حال توسعه و توسعه يافته معطوف است.

 جهت پيشروي بيابانها تنها هنگامي معكوس مي گردد كه تغييرات شگرف در گرايشها و رفتار هاي محلي و بين المللي پديد آيد. اين تغييرات قدم به قدم ما را به بكار گيري پايدار زمين و امنيت غذايي براي جمعيت در حال رشد جهان رهنمون مي سازد.

به اين ترتيب بيابانزدايي به معناي واقعي تنها بخشي از هدفي به مراتب عظيمتر است و آن عبارتست  از توسعه پايدار كشورهاي متاثر از خشكسالي و پيشروي بيابانها.

 

·         تجارب ايران در امر بيابان زدايي

 فلات مركزي ايران يكي از معروفترين مناطق خشك جهان محسوب مي شود. اين كشور با مساحت 165 ميليون كيلو مترمربع در جنوب غربي آسيا و در نوار خشك جهان قرار گرفته است. 80% از كل سرزمين ايران  از آب و هواي خشك و نيمه خشك برخورداراست و به اين ترتيب در معرض خطر فرآيند  پيشروي بيابانها قرار  دارد. 

ميانگين سالانه ريزش باران در بيابانهاي ايران كمتر از 50 ميليمتر مي باشد اين در حاليست كه همين ميزان در مورد كل كشور به 320 ميليمتر در سال بالغ مي شود. بيابانها و مناطق بياباني بر روي هم 34 ميليون هكتار از اراضي ايران را به خود اختصاص مي دهند و 12 ميليون هكتار نيز ماسه اي بوده و يا از شن و ريگ روان پوشيده شده است.

 

عليرغم اينكه عوامل زيست محيطي، تغييرات آب و هوايي و كمبود بارش كافي  نقشي به سزا در فروسايي زمين و پيشروي بيابانها دارند، در برخي از موارد فعاليتهاي انساني را نيز بايد در زمره اين گروه  قرار داد. فرآيندهاي  فروسايي زمين و  پيشروي بيابانها در ايران در دهه هاي اخير به دليل عوامل ذيل تسريع گرديده است:

الف. جمعيت ايران در ظرف 20 سال گذشته دو برابر شده است. در همين راستا نياز به محصولات كشاورزي و فرآورده هاي روستايي مردم را مجبور به استفاده از زمين نموده است تابدون توجه به پتانسيل و ميزان حاصلخيزي جنگلها ومراتع  آنها را به زمينهاي زراعي تبديل نمايند.

ب. چراي بيش از حد دامها در مراتع و استفاده بي رويه از اين مناطق بسيار شايع است .  

پ. استفاده بي رويه از چوب درختان و گياهان براي مصارف خانگي نظير پخت و پز و سيستم حرارتي منازل به همراه استفا ده بي رويه از منابع آبي راه را بيشتر به سوي فروسائي زمين فراهم مي نمايد.

ت. آوارگان به دليل برطرف كردن نيازهاي خود در زمينه هاي تامين سوخت، كشاورزي و پرورش گياهان در  فروسايي حدود 2/1 ميليون هكتار از منابع طبيعي سهيم بوده اند.

 

خط مشي ها و برنامه هاي دولت جمهوري اسلامي  ايران در احيا و گسترش منابع طبيعي قابل بازيافت با توجه ويژه نسبت به كنترل پيشروي بيابانها به شرح ذيل مي باشد:‌

١.  بكارگيري رسانه هاي ارتباط جمعي و ساير رسانه ها به منظور افزايش آگاهي عموم پيرامون اهميت منابع طبيعي قابل بازيافت و خطرات ناشي از پيشروي بيابانها.  

٢.  تسريع روند توسعه اقتصادي ـ اجتماعي در مناطق روستايي به منظور جلوگيري از مهاجرت  كشاورزان و  دامداران به شهرهاي بزرگ و مراكز شهري.

٣. حفاظت از محيط زيست و برقراري ثبات در آن.

٤.  احيا و بازيافت زمينهاي فروسائي شده.

۵. توسعه صنعتي با بكارگيري فناوري  سازگار با محيط زيست .
٦. سياستهاي فعال در زمينه جمعيت شناختي كه موجب كاهش ميزان آهنگ رشد از17/3 % به 7/2 %  گرديده است .

٧.  تثبيت ريگهاي روان به منظور كاهش تاثيرات منفي بر زمينهاي زراعي، مناطق مسكوني، مناطق سوق الجيشي، جاده ها و ساير تاسيسات زير بنايي كه از نظر اقتصادي ارزشمند تلقي مي شوند.

٨. تشويق مشاركتهاي مردمي در مراحل تصميم گيري و اجراي برنامه ها ي مربوطه.

 

 حركت شنهاي روان به منزله نوعي از  پيشروي بيابانها تلقي مي شود كه خطري بزرگ را متوجه ايران مي نمايد. خسارات ناشي از پيشروي ريگهاي روان  هر ساله رو به تزايد گذارده  است.  نخستين اقدام جدي در زمينه كنترل ريگهاي روان در سال 1965 ميلادي (برابر  با  سال 1344 هجري شمسي) در مورد 100 هكتار از اراضي به مورد اجرا گذارده شد. امروزه چنين تلاشهايي آنقدر به لحاظ دامنه و ابعاد  توسعه يافته است كه پروژه هاي تثبيت ريگهاي روان و برنامه هاي بيابانزدايي سالانه حدود يك ميليون هكتار از اراضي را در بر مي گيرد.

 

اقدامات مبتكرانه در خصوص تثبيت شنها و ريگها ي روان  شامل مراحل و روشهاي بيولوژيكي، مكانيكي و شيميايي است و فعاليتهايي نظير كاشت نهال، بذر افشاني محصور  سازي  اراضي و استفاده از نفت خام به منظور محافظت از ريشه هاي گياهان  را در بر ميگيرد. تاكنون بيش  از 4 ميليون هكتار از مناطق بياباني و باير ايران  احيا شده اند. در اين ارتباط يكي از عمده ترين اين تلاشها برنامه اجرايي ملي است كه در سال 1992 آغاز گرديد. دست اندركاران اين برنامه در نظر دارند تثبيت ريگهاي روان و بيابانزدايي  10 ميليون هكتار از اراضي  فروسايي شده را عملي سازند. فعاليتهاي ايرانيان در مدت 28 سال در زمينه تثبيت شن و ريگ روان و بيابانزدايي مجموعه ارزشمندي از تجارب و تخصصهاي تكنيكي را به دست مي دهد.

 

بيابانزدايي مساله اي جهاني بوده و تنها به مناطق جغرافيايي خاص محدود نمي  باشد. در عين حال جمهوري اسلامي ايران فعالانه با كشورهاي متاثر از اين فرآيند و آژانسهاي علاقمند به همكاريهاي دو جانبه، همكاري نموده است. اين خود نشان دهنده تعهدات ايران در زمينه هاي  مذكور و نيز در زمينه ائتلاف جهاني عليه فروسائي زيست محيطي بالاخص بيابانزدايي مي باشد.

 

برخي از فعاليتهاي بين المللي در اين زمينه كه توسط  جمهوري اسلامي ايران صورت گرفته است شامل برگزاري كنفرانسهاي بين المللي، ميزباني جلسات منطقه اي در راستاي همكاري با اسكاپ (ESCAP)، برنامه محيط زيست سازمان ملل متحد (UNEP)، فائو (‌سازمان خواروبار و كشاورزي ملل متحد (FAO)، همكاري سه جانبه (ايران، كميسارياي عالي پناهندگان سازمان ملل متحد(UNHCR) و صندوق بين المللي  توسعه كشاورزي (IFAD) به منظور احياي مناطق بياباني شده  از طريق اسكان آوارگان افغاني مي باشد.

 

در خاتمه شايان ذكر است، برنامه ريزي به منظور تاسيس اداره پروژه ها در خصوص كنترل پيشروي بيابانها با حمايت مالي اسكاپ و برنامه محيط زيست در جمهوري اسلامي ايران در مراحل پاياني مي باشد.

همانگونه كه پيشتر نيز مطرح گرديد تلاشهاي دراز مدت در جهت كنترل پيشروي بيابانها، و نيز تثبيت شن و ريگ روان تجارب و تخصصهاي ارزشمندي را عايد ايران ساخته است كه ما مايليم آنها را در اختيار كشورهايي كه داراي شرايط مشابه هستند قرار دهيم. در مقابل ما نيز به بعد جهاني اين تلاشها واقفيم و درصدد همكاريهاي مثمر ثمر با دولتها، ‌سازمانها و موسساتي هستيم كه در زمينه كنترل پيشروي بيابانها و تثبيت شن و ريگ روان بتوانند موجب  غناي تجارب و تخصصهاي مربوطه شوند.